İran’da İnternet Neredeyse Tamamen Kesildi

İran’da internet erişimi büyük ölçüde kesildi ve ülkedeki milyonlarca kişi dünya ile bağlantı kurmakta ciddi zorluk yaşıyor. Uluslararası internet izleme kuruluşlarının verilerine göre İran’daki internet trafiği son günlerde yüzde 90’dan fazla düşüş gösterdi ve birçok bölgede bağlantı neredeyse tamamen kesildi.

İnternet kesintisinin özellikle başkent Tahran başta olmak üzere birçok şehirde etkili olduğu bildirildi. Uzmanlara göre mobil internet, geniş bant bağlantıları ve bazı iletişim hizmetleri ciddi şekilde sınırlandırıldı. Bu durum ülkedeki vatandaşların haber alma, iletişim kurma ve sosyal medya kullanma imkanlarını büyük ölçüde kısıtladı.

İnternet Trafiği Neredeyse Sıfıra Düştü

İnternet kesintisini takip eden kuruluşlar, İran’daki küresel internet bağlantısının bazı saatlerde neredeyse tamamen durma noktasına geldiğini açıkladı. Siber güvenlik ve ağ izleme kuruluşları, İran’ın dünya ile internet bağlantısının çok düşük seviyelere indiğini belirtti.

Uzmanlar bu kesintinin yalnızca teknik bir sorun olmadığını, aksine devlet tarafından uygulanan geniş kapsamlı bir erişim kısıtlaması olabileceğini ifade ediyor. İran daha önce de protestolar veya siyasi kriz dönemlerinde benzer internet kesintileri uygulamıştı.

Protestolar ve Güvenlik Gerekçesi

Son internet kesintisinin, ülkede yaşanan protestolar ve güvenlik gerilimleriyle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor. İran yönetimi daha önce de protestolar sırasında iletişimi sınırlamak amacıyla internet erişimini kısıtlamıştı.

Uzmanlara göre internetin kesilmesi birkaç amaca hizmet edebiliyor:

• protestoların organize edilmesini zorlaştırmak

• sosyal medya üzerinden bilgi paylaşımını sınırlamak

• uluslararası medyanın olaylara erişimini engellemek

İnsan hakları örgütleri ise bu tür kesintilerin bilgi akışını engelleyerek insan hakları ihlallerinin gizlenmesine neden olabileceğini savunuyor.

Yerel İntranet Sistemi Devrede

İran’ın uzun süredir üzerinde çalıştığı Ulusal Bilgi Ağı (National Information Network) adlı yerel internet sistemi de bu süreçte yeniden gündeme geldi. Bu sistem sayesinde ülke içinde bazı devlet onaylı servislerin çalışmaya devam ettiği ancak uluslararası internet erişiminin büyük ölçüde engellendiği belirtiliyor.

Uzmanlar bu sistemi “kontrollü internet” olarak tanımlıyor. Buna göre kullanıcılar bazı yerel platformlara erişebilirken, dünya genelindeki sitelere ulaşmak oldukça zor hale geliyor.

Bazı raporlara göre İran yönetimi uzun vadede internet erişimini yalnızca belirli kurum ve kişilere izin verilen “beyaz liste sistemi” ile sınırlandırmayı planlıyor.

Vatandaşlar Alternatif Yöntemler Arıyor

İran’daki bazı vatandaşların internet kesintisini aşmak için farklı yöntemlere başvurduğu da belirtiliyor. Bunlar arasında:

• VPN servisleri

• uydu internet bağlantıları

• özel iletişim ağları

gibi yöntemler bulunuyor. Ancak birçok bölgede bu yöntemlerin de sınırlı çalıştığı ifade ediliyor.

Uzmanlara göre internet kesintisi sadece iletişimi değil aynı zamanda ekonomiyi de ciddi şekilde etkiliyor. E-ticaret, dijital ödeme sistemleri ve online hizmetler internet erişimi olmadığı

için büyük zarar görebiliyor.

Uluslararası Tepkiler Artıyor

İran’daki internet kesintisi uluslararası kuruluşların da tepkisini çekti. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi ve çeşitli dijital haklar kuruluşları, İran hükümetine internet erişimini yeniden açma çağrısında bulundu.

Bu kuruluşlar, internetin kesilmesinin yalnızca iletişimi değil aynı zamanda bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü gibi temel hakları da etkilediğini belirtiyor.

Bölgesel Gerilimlerin Etkisi

Orta Doğu’da artan gerilim ve askeri gelişmeler de İran’daki internet kesintisinin nedenleri arasında gösteriliyor. Bazı uzmanlara göre hükümet, kriz dönemlerinde bilgi akışını kontrol altına almak için bu tür yöntemlere başvurabiliyor.

İran’da internet erişiminin ne zaman tamamen normale döneceği ise henüz belirsizliğini koruyor.

Kaynak:NetBlocks, Reuters, Human Rights Watch, Birleşmiş Milletler raporları

Kategori: Dünya

Etiketler:#İran #İnternet #Dünya #OrtaDoğu #Teknoloji